AD Orion

Astronomsko društvo Orion

ALMA-ina  najdetaljnija slika protoplanetarnog diska

Dokazi za formiranje planeta oko mlade zvijezde u orbiti sličnoj Zemljinoj

Credit: S. Andrews (Harvard-Smithsonian CfA); B. Saxton (NRAO/AUI/NSF); ALMA (ESO/NAOJ/NRAO)

Credit:
S. Andrews (Harvard-Smithsonian CfA); B. Saxton (NRAO/AUI/NSF); ALMA (ESO/NAOJ/NRAO)

Ova nova slika sa radio teleskopa Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) pokazuje najsitnije detalje ikada viđene u disku u kojem se  formiraju planete oko obližnje, Suncu slične, zvijezde TW Hydrae. Ona otkriva vrlo interesantnu prazninu na istoj udaljenosti od zvijezde kao Zemlje od Sunca, što može značiti da tamo počinje formiranje  mlade verzije naše planete, ili eventualno masivnije super-Zemlje.

Zvijezda TW Hydrae je popularna meta istraživanja za astronome zbog blizine Zemlji (udaljena samo oko 175 svjetlosnih godina) i njenog statusa kao novorođene zvijezde (stara oko 10 miliona godina). Također ima orijentaciju koja omogućuje da se vidi bez prepreka sa Zemlje. To daje astronomima rijetku, neiskrivljeni pogled na kompletan protoplanetarni disk oko zvijezde.

“Predhodna istraživanja sa optičkim i radio teleskopima potvrđuju da TW Hydrae sadrži istaknuti disk sa karakteristikama koje snažno ukazuju na početke formiranja planeta”, rekao je Sean Andrews sa Harvard-Smithsonian Centra za astrofiziku u Cambridgeu, Massachusetts, SAD i glavni autor na rada koji je danas objavljen u Astrophysical Journal Letters. “Nove ALMA slike pokazuju disk sa detaljima bez presedana, otkrivajući niz koncentričnih prašnjavih svijetlih prstenova i tamne praznine, uključujući i intrigantne karakteristike koje mogu ukazivati ​​da se tamo formira planeta sa orbitom poput Zemlje.”

ALMA image of the planet-forming disc around the young, Sun-like star TW Hydrae. The inset image (upper right) zooms in on the gap nearest to the star, which is at the same distance as the Earth is from the Sun, suggesting an infant version of our home planet could be emerging from the dust and gas. The additional concentric light and dark features represent other planet-forming regions farther out in the disc.

Credit: S. Andrews (Harvard-Smithsonian CfA), ALMA (ESO/NAOJ/NRAO)

Ostale pomenute praznine koje se pojavljuju u novim slikama nalaze se tri milijarde i šest milijardi kilometara udaljene od centralne zvijezde, slično prosječnoj udaljenosti do Urana i Plutona  od Sunca u našem Sunčevom sistemu. I one su vjerovatno rezultat udruživanja čestica koje zajedno formiraju planete, koje zatim “počiste” svoje orbite od prašine i gasa i organizuju ostatak materijala u dobro definirane trake.

Za nova posmatranja TW Hydrae, astronomi su snimili slabe radio emisije od  zrna prašine milimetarske veličine u disku, otkrivajući detalje u redu veličine udaljenosti između Zemlje i Sunca (oko 150 miliona kilometara). Ova detaljna posmatranja su moguća sa visokom rezolucijom ALMA-e. Kada su tanjiri ALMA-e na maksimalnom razdvajanju do 15 kilometara, teleskop je u stanju izdvojiti finije detalje. “Ovo je slika najveće prostorne rezolucije ikad napravljena od nekog protoplanetarnog diska uz korištenje ALMA-e, te da neće biti lako prevaziđen u budućnosti!” rekao Andrews.

Credit: S. Andrews (Harvard-Smithsonian CfA); B. Saxton (NRAO/AUI/NSF); ALMA (ESO/NAOJ/NRAO)

Credit:
S. Andrews (Harvard-Smithsonian CfA); B. Saxton (NRAO/AUI/NSF); ALMA (ESO/NAOJ/NRAO)

“TW Hydrae je vrlo posebna. To je Zemlji najbliži poznati protoplanetarni disk i možda liči Sunčevom sistemu, kada je ovaj imao samo 10 miliona godina”, dodaje koautor David Wilner, također sa Harvard-Smithsonian Centra za astrofiziku .

Ranija ALMAina posmatranja drugog sistema, HL Tauri, pokazuju da  čak i mlađi protoplanetarni diskovi – samo 1 milion godina stari – mogu prikazati slične indikacije formiranja planeta. Proučavajući stariji TW Hydrae disk, astronomi se nadaju da će bolje razumjeti evoluciju naše planete i izglede za slične sisteme širom Mliječnog puta.

Astronomi sada žele saznali koliko su česte ovakve karakteristike u diskovima oko drugih mladih zvijezda i kako bi se mogle mijenjati sa vremenom i okruženjem.

Prevod i prilagodba: Krečo Anes prema http://www.eso.org/public/news/eso1611/

Updated: April 8, 2016 — 11:50 am
Astronomsko društvo Orion © 2016 Frontier Theme