AD Orion

Astronomsko društvo Orion

Astronomske priče 2015

Mada je „New Horizons“ misija na neki način sebi priskrbila najviše pažnje javnosti, postoje još mnoge zanimljive priče o istraživanju svemira u 2015. godini. Da se podsjetimo, „New Horizons“ je NASA-ina bespilotna letjelica dizajnirana za svrhu istraživanja Plutona i njegovih satelita, koja će, nakon izvršenja svog primarnog zadatka, nastaviti sa istraživanjima u Kuiperovom pojasu. Fotografije visoke rezolucije, koje je je „New Horizons“ poslao na Zemlju, oduševile su naučnike i zaljubljenike u astronomiju, ali one čine samo dio prikupljenih naučnih informacija o Plutonu. Sav ovaj materijal će se detaljnije proučavati u godinama koje slijede.

Šta se to još interesantno dešavalo oko naše planete zadnjih dvanaest mjeseci protekle godine?

Misija „Dawn“

1Ova NASA-ina misija lansirana je 2007. godine sa ciljem da istraži dvije najveće protoplanete asteroidnog pojasa Vestu i Ceres. Do Ceresa je „Dawn“ stigla 6. marta i tako postala prva letjelica koja orbitira oko jedne protoplanete u Sunčevom sistemu. Na fotografijama koje je „Dawn“  poslala uočljivo je svijetlo područje na površini Ceresa za koje se prvo mislilo da predstavlja površinski sloj leda. Ipak, izgleda da je  u ovom slučaju riječ „tek“ o naslagama soli. Dodatno, utvrđeno je da su i sami krateri ovog tijela neuobičajeno i  neravnomjerno raspoređeni po njegovoj površini..

Misija „Messenger“

„Messenger“ (Mercury Surface, Space Environment, Geochemistry, and Ranging Mission)  je spektakularnim udarom o površinu Merkura okončao svoj istraživački vijek.

Doprinos ove orbitalne misija oko Merkura se sastojao u mapiranju površine ove planete i otkriću postojanja vodenog leda u njenim sjenovitim kraterima. Pored toga „Messenger“  je vršio istraživanja o geološkoj historiji Merkura koji je značajno gušći u odnosu na ostale planete Sunčevog sistema.

Misija „Rosetta“

„Rosetta“ je robotska misija Evropske svemirske agencije upućena na kometu 67P/Churyumov–Gerasimenko (67P). U augustu 2014. godine „Rosetta“  je stigla u orbitu oko komete 67P, da bi se u novembru iste godine mala letjelica „Philae“ odvojila od matične letjelice i izvršila historijsko prizemljenje na njenu površinu.

2Ono što naučnici nisu očekivali je otkriće tragova kisika koji je ležao pokopan u naslagama komete još od nastanka Sunčevog sistema. Lender „Philae“  se, na žalost, prizemljio u neki od dubokih, sjenovitih kratera tako da nije bio u stanju dopunjavati energiju putem solarnih panela (kako je bilo predviđeno). Iz ovog razloga, nakon iscrpljivanja energetske baterije, prestao je sa radom, da bi se „probudio“ još samo jednom 13. juna kada je poslao posljednju poruku kući.

Misija „Kepler“

NASA-in lovac na vansolarne planete ove godine nam je predstavio interesantan ulov, planetu Kepler 452b. Ova planeta je možda i najsličnija našoj Zemlji, poredimo li je sa do sada otkrivenim objektima ove vrste izvan Sunčevog sistema. Potrebno joj je oko 385 dana da kompletira orbitu oko zvijezde slične našem Suncu. Njen prečnik iznosi oko 1,6 prečnika Zemlje, što bi moglo značiti da nema čvrstu površinu po kojoj bi mogli šetati u iščekivanju nezemaljskih zalazaka sunca.

Svemirski teleskop „Kepler“ do sada ima 1.030 potvrđenih detektovanih vansolarnih planeta, te i dalje vrijedno nastavlja sa radom.

Misija „Venus Express“

Potrošivši svo gorivo letjelica „Venus Express“ je započela svoj spiralni spust, nadolje put Venere. Nakon devet godina provedenih u orbiti zemljine blizanke, u januaru se srušila na njenu površinu. Za sobom je ostavila veliki broj prikupljenih podataka, od kojih se mogu izdvojiti primijećeni bljeskovi infracrvene svjetlosti sa površine, kao dokaz teoriji da su vulkani na površini ove planete još uvijek aktivni.

Adnan Popara,

Sarajevo, 30. decembar 2015.

Korišteni tekstovi

https://www.sciencenews.org/article/astronomical-milestones-2015

http://adorion.ba/istrazivanje-suncevog-sistema-u-2015-2/

http://adorion.ba/messenger-ov-veliki-odlazak-sa-scene/

http://adorion.ba/da-li-je-venera-vulkanski-aktivna/

http://adorion.ba/pluton-i-nije-tako-usamljen-nakon-svega/

http://theconversation.com/from-mercury-to-pluto-the-year-ahead-in-planetary-exploration-36891

http://astrobites.org/2015/01/23/the-age-of-solar-system-exploration/

http://www.planetary.org/blogs/emily-lakdawalla/2014/12310836-planetary-exploration-in-2015.html

http://en.wikipedia.org/wiki/Dawn_(spacecraft)

http://www.nasa.gov/mission_pages/dawn/ceresvesta/

http://www.space.com/17795-mercury-messenger.html

http://en.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(spacecraft)

Slike

Slike prikazane u članku su preuzete sa wikipedije. Autor članka ne polaže pravo na iste.

Updated: January 6, 2016 — 1:22 pm
Astronomsko društvo Orion © 2016 Frontier Theme