AD Orion

Astronomsko društvo Orion

“CHANDRA” PROSLAVLJA MEĐUNARODNU GODINU SVJETLOSTI

Godina 2015 je proglašena Međunarodnom godinom svjetlosti (IYL2015) od strane Ujedinjenih nacija. Organizacije, institucije i pojedinci koji su uključeni u nauku o svjetlosti i primjenama svjetlosti će se udružiti zajedno za ovu cjelogodišnju proslavu kako bi širili riječ o čudesima svjetlosti.

Na mnogo načina, astronomija koristi nauku o svjetlosti. Izgradnjom teleskopa koji mogu otkriti svjetlost u njenim brojnim oblicima, od radio valova na jednom kraju elektromagnetskog spectra do gama zraka na drugom, naučnici mogu doći do boljeg razumijevanja procesa koji se dešavaju u svemiru.

Five objects at various distances that have been observed by Chandra

NASA-ina “Chandra rendgenska opservatorija” istražuje svemir u X-zrakama, visoko-energetskom obliku svjetlosti. Proučavajući  podatke dobijene preko X-zraka i uspoređujući ih s posmatranjima u drugim vrstama svjetlosti, naučnici mogu razviti bolje razumijevanje objekata kao što su zvijezde i galaksije koje stvaraju temperature od miliona stepeni i proizvode X-zrake.

Imajući na umu značaj IYL2015, u centru koji upravlja “Chandra” teleskopom,  objavljen je niz slika koje kombiniraju podatke iz teleskopa na različitim valnim dužinama svjetlosti. Od daleke galaksije do relativno bliskog područja krhotina neke zvijezde koja je eksplodirala, ove fotografije demonstriraju bezbroj načina da komuniciramo sa informacijama o svemiru kroz svjetlost.

Napomena: Nacionalni coordinator za IYL2015 u BiH je Adela Subašić-Kopić iz AD Orion

Slike, počevši od najgornje lijevo i krećući se u smjeru kazaljke na satu prikazuju:

Messier 51 (M51):

Ova galaksija, nazvana “Vrtlog,” je spiralna galaksija poput našeg Mliječnog puta, smještena na oko 30 miliona svjetlosnih godina od Zemlje. Na kopozitnoj slici su sintetizirani podaci iz područja X-zraka dobijeni preko Chandre (ljubičasto), ultraljubičastog područja dobivenih preko  “Galaxy Evolution Explorera” (GALEX, plavo); vidljiva svjetlost ( Hubble – zeleno) I infracrvena slika načinjena putem “ Spitzer” (crveno).

SNR E0519-69.0:
Kada je masivna zvijezda eksplodirala u Velikom Magellanovom oblaku, satelitskoj galaksiji Mliječnog puta, iza nje je osstala šireća školjka materijala označena kao SNR 0519-69.0. Ovdje, je vidljiv plin sa temperaturom od više miliona stepeni koji se vidi u plavoj boji (Chandra). Vanjski rub eksplozije (crveno) I zvijezde koje se nalaze u ovom polju su snimljene putem Hubbleovog svemirskog teleskopa.

MSH 11-62:
Kada su X-zraci, prikazani u plavom, a snimljeni preko “Chandre” “XMM-Newton” udruženi na ovom snimku sa radio podacima  “Australia Telescope Compact Array” (ružičasto) I sa snimkom u vidljivoj svjetlosti uzetom iz “Digitized Sky Survey” (DSS, žuto), pojavljuje se drugačiji izgled ovog objekta. Označen kao MSH 11-62, sastoji se od unutrašnje magline građene od naelektrisanih čestica koje bi mogle biti izbačeni mlaz od gustog rotirajućeg jezgra koje je ostalo nakon eksplozije masivne zvijezde.

Cygnus A:
Ova galaksija, na udaljenosti od nekih 700 miliona svjetlosnih godina, sadrži divovski mjehur ispunjen vrelim emisionim plinom koji zrači u rendgenskom području što je detektirano od strane Chandra teleskopa (plavo). Radio podaci načinjeni preko američkog sistema radio teleskopa “Very Large Array” (crveno) otkriva nam “vruće mrlje” smještene na oko 300,000 svjetlosnih godina od centra gaalksije gdje se završavaju moćni mlazevi izbačeni iz supermasivne srne jame u središtu galaksije. Snimku je pridodat i izgled u vidljivom području (žuto) načinjeni Hubbleom i DSS.

RCW 86:
Ovaj ostatak supernove predstavlja zvijezdu koja je eksplodirala I o kojoj postoje podaci u kineskim hronikama starim oko 2000 godina.  Ovdje je data X-zraka od Chandre (ružičasto i plavo) zajedno sa emisijom vodikovih atoma na rubovima oblaka koji su načinjeni sa 0.9-m Curtis Schmidt teleskopom na Cerro Tololo Inter-American Observatory (žuto).

MM prema: NASA/CXC

Updated: February 6, 2015 — 3:34 pm
Astronomsko društvo Orion © 2016 Frontier Theme