AD Orion

Astronomsko društvo Orion

EKSPLOZIJE KLASIČNIH NOVIH SU NAJVEĆE FABRIKE LITIJA U SVEMIRU

Tim astronoma sa National Astronomical Observatory of Japan (NAOJ), Osaka Kyoiku University, Nagoya University, and Kyoto Sangyo University posmatrao je zvijezdu Nova Delphini 2013. Oni su koristili Spektrograf visoke disperzije i 8.2-meter Subaru Telescope za posmatranje ovog objekta i ustanovili da je tokom eksplozije proizveden avelika količina litija (Li). Litij je ključni elemenat za istraživanje hemijske evolucije svemira jer nastaje: kroz nukleosintezu tokom Velikog praska, sudarima visoko energetskih kosmičkih zraka (galaktički kosmički zraci, odnosno atomska jezgra visokih energija koja putuju ogromnim brzinama, sudaraju se sa atomskim jezgrima međuzvjezdane sredine i kroz cijepanje težih jezgri kao što su ugljik i kisik, proizvode litij. Litij nastaje i u unutrašnjostima zvijezda i kao rezultat eksplozija novih i supernovih. Ovo novo posmatranje je direktni dokaz da nove snabdjevaju galaktičku sredinu litijem. Tim se nada da će produbiti razumijevanje galaktičke hemijske evolucije tako što dokazuje da eksplozije novih predstavljaju značajan priliv litija u sadašnji svemir.

fig1e_s

Umjetnički prikaz eksplozije klasične nove (Credit: NAOJ)

Li je treći najlakši elemenat nakon vodika (H) i helija (He). U svakodnevnom životu je bazični materijal za Li-ionske baterije koje se koriste u personalnim kompjuterima, smartfonima, eko automobilima.

MM prema: Subaru Telescope, National Astronomical Observatory of Japan (NAOJ).

Updated: February 23, 2015 — 10:52 am
Astronomsko društvo Orion © 2016 Frontier Theme