NAJDUŽE POTPUNO POMRAČENJE MJESECA U 21. STOLJEĆU

U petak, 27. jula, doći se do najdužeg potpunog pomračenje Mjeseca u ovom stoljeću. Sljedeće pomračenje Mjeseca, odnosno Lunarna eklipsa slične dužine moći će se posmatrati tek 2123. godine.

Pomračenja Mjeseca ili Sunca nastaju kada se Mjesec, Zemlja i Sunce poslože u jednu liniju, odnosno, kada se nađu u specifičnoj poziciji poznatoj kao sizigija. Do pomračenja Sunca dolazi samo i isključivo za vrijeme mladog Mjeseca, kada se Mjesec nađe između Sunca i Zemlje i svojom sjenom djelimično ili u potpunosti zakloni Sunce. Do Mjesečevih pomračenja dolazi kada se Zemlja nađe između Suncasamo i isključivo za vrijeme punog Mjeseca, kada pak Mjesec “uplovi” u sjenku Zemlje (koja se tada nalazi između Sunca i Mjeseca). Naš prirodni satelit može da putuje rubom Zemljine sjenke, te tada imamo djelomično/parcijalno pomračenje. Kada Mjesec prolazi kroz kroz Zemljinu sjenku – tada dolazi do totalne Lunarne eklipse. Prilikom svog predstojećeg pomračenja Mjesec će se naći u najudaljenoj tački svoje orbite oko Zemlje – među astronomima poznatoj kao apogej. Mjesec će biti će manji na nebu i stoga će duže putovati kroz Zemljinu sjenku, te će se kretati približno kroz središnju oblast sjenke, uslijed čega će ovo biti najduže pomračenje Mjeseca u 21. stoljeću – sveukupne dužine od 1 sat i 43 minute.

 

Potpuno pomračeni Mjesec često se naziva “krvavi Mjesec”. Razlog leži u činjenici da se zrake Sunca prelamaju kroz Zemljinu atmosferu kao kroz sočivo, a crvene zrake se više prelamaju i osvjetljavaju Mjesec tako da on poprimi crvenu boju. Razni atmosferski efekti (npr. vulkanska prašina u atmosferi) mogu pojačati ili smanjiti intenzitet Mjesečevog “crvenila”.

U Sarajevu i Bosni i Hercegovini potpuno pomračenje Mjeseca počinje u 21.30 h, doseže maksimum u 22.21 h, te završava u 23.11 h. Prije i nakon totalne Lunarne eklipse imamo faze parcijalnog pomračenjaMjeseca.  Kraj cijelog ovog prekrasnog nebeskog fenomena je 28. jula, u 01.28 h.

Lunarne eklipse uvijek počinju ulaskom Mjeseca u polusjenku, a zatim u sjenku. Posmatrač sa Zemlje najprije opaža kako Mjesec počinje da postepeno i jedva primjetno tamni sa lijeve strane. To je početak ulaska našeg prirodnog satelita u polusjenku. Nakon toga posmatrač opaža jasnije zatamnjenje, također sa lijeve strane. To je početak ulaska Mjeseca u sjenku. Naš prirodni satelit se na nebu kreće s desne na lijevo stranu, stogapa sjenka napreduje dolazeći slijeva, sa istoka.

Astronomski proračuni pokazuju da su u jednoj kalendarskoj godini moguća najviše dva pomračenja Mjeseca, a rijetko, u izuzetnim slučajevima i tri. Pri tome su dva uzastopna pomračenja rastavljena periodom od po šest (6) sinodičkih mjeseci. Postoje i godine kada se ne dogodi ni jedno pomračenje Mjeseca.

Iako se dešavaju znatno rjeđe od pomračenja Sunca, pomračenja Mjeseca se mogu češće posmatrati sa jednog određenog mjesta. Zemljina sjena je dovoljno velikih dimenzija, pa je pomračenje Mjeseca vidljivo na gotovo cijeloj Zemljinoj polulopti na kojoj je za vrijeme pomračenja noć.

Za razliku od pomračenja Sunca, pomračenja Mjeseca su u potpunosti bezbjedna za posmatranja, a upotreba i najmanjeg dvogleda ovaj prizor čini još ljepšim i upečatljivijim.

 

Astronomsko društvo Orion će za građane Sarajeva organizirati posmatranje ovog astronomskog fenomena na gradskoj lokaciji koja će biti pravovremeno objavljena.

 

Muhamed Muminović

Updated: July 21, 2018 — 15:29
© 2018 Astronomsko društvo Orion. All Rights Reserved. Frontier Theme