AD Orion

Astronomsko društvo Orion

O Nama

 

Astronomsko društvo Orion (AD ORION) je pravni sljedbenik Univerzitetskog astronomskog društva Sarajevo koje je djelovalo od 1963-1992. Bosna i Hercegovina je u tom periodu imala izuzetno razvijenu astronomiju za standarde tog vremena, pogotovo ako se uzme u obzir da prije toga nije bilo gotovo nikakve tradicije niti ljudi koji su se profesionalno bavili ovom naukom. Astronomska opservatorija na Trebeviću bila je blistavi svjetionik jednog novog vremena u cijeloj bivšoj državi, a eho tih događanja prisutan je i danas u usmenoj i pismenoj memoriji mnogih. Za generacije ljubitelja astronomije na ovim prostorima, od kojih su mnogi u međuvremenu postali profesionalci, Sarajevo je tada predstavljalo prozor u svemir dostupan svima.

Kompleks Astronomske opservatorije na Trebeviću se sastojao od dvije zgrade sa tri kupole. Jedna je bila austrougarska tvrđava sa dvije kupole, a druga novopodignuta zgrada sa kupolom prečnika 8 metara. Glavni instrument je bio teleskop reflektor sa ogledalom prečnika 62 cm i fokusa 12,40 metara. Drugi instrumenti su bili reflektor prečnika 40 cm i dvostruki astrograf sa sa astrokamerama za snimanje većih područja neba. Pored glavnih instrumenata postojali su i fotoelektrični fotometri, spektrograf i drugi pomoćni uređaji. Opservatorija je posjedovala sve uslove za višednevni boravak, biblioteku, foto laboratoriju i ostale potrebne prostorije.

Najznačajniji rezultati Astronomskog društva i Opservatorije do 1992. godine bili su:

  • Popularizacija astronomije u najširem smislu u BiH i regiji.
  • Javna posmatranja neba pomoću teleskopa.
  • Izdavačka djelatnost (preko 30 knjiga, postera, mapa).
  • Obavještavanje javnosti o svim značajnijim astronomskim pojavama i događajima kao što su pomračenja Sunca i Mjeseca, pojava kometa, počeci godišnjih doba, izlazi i zalazi Sunca i Mjeseca itd.
  • Pomoć učenicima i studentima pri izradi projekata za takmičenja, maturske i diplomske radove sa područja astronomije.
  • Snimanje fotografskog atlasa neba (Sarajevski Atlas Neba) u periodu od 1972-1978. Na oko 1000 staklenih fotografskih ploča osjetljivih na crveni i plavi dio spektra snimljeno je cijelo sjeverno nebo.
  • Trogodišnji projekat patrolnih posmatranja sjajnih meteora – bolida pomoću kamera tipa “riblje oko”.
  • Fotoelektrična fotometrija (mjerenje promjena sjaja) Be zvijezda u okviru međunarodne saradnje.
  • Posmatranja i snimanja pomračenja, kometa, asteroida itd.
  • Organizacija ljetnih i zimskih škola astronomije, astronomskih vikenda, takmičenja i sličnih manifestacija.

Tokom opsade Sarajeva, kompleks Astronomske opservatorije na Trebeviću je u devastira, sve kupole i teleskopi su uništeni.

Rad predratnog Astronomskog društva je obnovljen 2008. godine. U proteklom periodu najznačajnije akcije i projekti bili su:

  • Projekat „Aktivnosti za obilježavanje Međunarodne godine astronomije 2009 (IYA2009)“. Projekat realizovan u drugoj polovini 2008. godine uz pomoć Federalnog ministarstva pravde;
  • Projekat “1000 Galileoskopa za 1000 škola u BiH – Jedno nebo za sve”. (Finansijski su ga podržali ambasada kraljevine Norveške u Sarajevu i Ministarstvo civilnih poslova BiH. Logističku podršku pružao je štab NATO snaga u BiH);
  • Kursevi opšte astronomije za stariji uzrast;
  • Uspostava Bosansko-hercegovačke meteorske mreže u saradnji sa Federalnim hidrometeorološkim zavodom. U pogonu je 7 stanica snabdjevenih video kamerama. Dosadašnji rezultati su impresivni.
  • Javna posmatranja neba

Današnja astronomija predstavlja jednu od najmodernijih i najdinamičnijih nauka. U njoj se koriste neke od najnaprednijih tehnologija i najsofticiranijih tehnika koje su uopšte dostupne naučnicima. Upravo zbog toga nam je danas moguće istraživati objekte koji se nalaze na rubu vidljivog svemira ili opažati planete koje kruže oko drugih zvijezda. Preko astronomije mi počinjemo dobijati odgovore na neka fundamentalna pitanja koja fasciniraju svakoga od nas. Kako je rođen i kakav kraj čeka naš svemir? Je smo li jedina inteligentna životna forma u svemiru ili život ipak buja u raznovrsnim oblicima? Svemir je i golema laboratorija sa uslovima kakve je nemoguće stvoriti u zemaljskim laboratorijama. Prodor u tajne subatomskog svijeta ide dobrim dijelom i kroz astrofizička istraživanja. Ni jedan akcelerator na Zemlji ne može proizvesti energije kakve imaju čestice koje nam stižu iz oblasti aktivnih galaktičkih jezgara ili zona oko masivnih crnih jama. Konačno, prije ili kasnije energetski, mineralni i prehrambeni resursi na našoj planeti bit će iscrpljeni. Čovjek će morati da se uputi ka drugim zvijezdama, a astronomija je tu da nam pokaže gdje i kako. Mi i u pravom smislu jesmo zvjezdana djeca jer je material od koga smo građeni stvoren u divovskim zvjezdama.

Astronomija je nauka čiji je jedan od glavnih pokretača radoznalost. Astronomija je prije svega satkana od inspiracije i može igrati jedinstvenu ulogu u povećanju ljudskog kapaciteta, mentalnoj i psihološkoj izgradnji individue, naročito putem obrazovanja na svim nivoima takoreći „od kolijevke pa do groba“. Perspektivu koju omogućava učenje o svemiru može i hoće stimulisati osjećaj zajedništva, jednakosti, saradnje i svijesti. Tehnologija, komunikacija, svakodnevni život kakav danas živimo je uveliko posljedica nauke, astronomije naročito.

Zbog svega rečenog, zbog dubokog filozofskog, sociološkog, poetskog, umjetničkog i svakog drugog izazova koje nam pogled na nebo nudi, izađite van gradova, uživajte u milijardama tačkica spakovane energije koje nam poput iskrica spoznaje daju do znanja da život ima smisla, da naše postojanje nije slučajni hir prirode. Ljudi koje pogled na noćno nebo može dotaći do dubine njihovog srca i duše, neće biti oni koji se u mračnim vremenima civilizacije prepuštaju orgijama zločina i smrti. Svemir je univerzalna ljepota i simetrija, lijek i smirenje za dušu, okean spoznaje. Upoznajmo ga, to je jedina istinska domovina koju imamo.

Pozivamo vas da nam se pridružite i da zajedno pokušamo obnoviti Astronomsku oposervatoriju u Sarajevu i ponovo kročiti zvjezdanim stazama.

Virtuelna biblioteka sa odabranim radovima i knjigama

Astronomsko društvo Orion © 2016 Frontier Theme