Ogromni mjehuri na površini divovske crvene zvijezde

Koristeći Veoma veliki teleskop Južne Evropske opservatorije (ESO) astronomi su prvi put mogli snimiti granulacijske oblike na površini neke zvijezde van Sunčevog sistema. Riječ je o zvjezdi π1 Gruis. Ova izuzetna slika načinjena je instrumentom PIONIER. Vidljive su konvektivne ćelije na površini zvijezde koja je 350 puta veća od Sunca. Svaka pojedinačna ćelija pokriva više od četvrtine prečnika zvijezde (120 miliona kilometara).

Zvijezda je udaljena 530 svjetlosnih godina i nalazi se u južnom sazviježđu Grus (Ždral). π1 Gruis je hladni crveni div čija je masa ista kao masa Sunca. No, on je 350 puta veći i nekoliko hiljada puta sjajniji od Sunca. Za oko 5 milijardi godina i naša zvijezda će se raširiti na sličan način.

Međunarodni tim astronoma na čijem čelu je bila Claudia Paladini (ESO) koristio je instrument PIONIER kako bi načinili snimak π1 Gruis u detaljima kakvi nisu nikada ranije viđeni. Ustanovili su da se na površini zvijezde nalazi samo nekoliko divovskih konvektivnih ćelija ili granula. Svaka od njih ima prečnik od 120 miliona kilometara.
Kada je π1 Gruis potrošila svoj vodonik još jako davno, ona je prešla u narednu fazu nuklearnog sagorijevanja postižući temperaturu u središtu od 100 miliona stepeni. Počela je fuzija helija u teže atome kao što su ugljik i kisik. Intenzivna toplota u jezgru je proizvela odbacivanje vanjskih slojeva i zvijezda se „napuhala“ stotine puta više od svoje originalne veličine. Zvijezda je danas promjenljivog sjaja.

Poređenja radi, sunčeva fotosfera sadrži oko 2 miliona konvektivnih ćelija sa tipičnim prečnicima od oko 1500 km. Dok zvijezde masa većih od 8 sunčevih završavaju u grandioznoj eksploziji Supernovih, manje masivne, poput ove, odbacuju vanjske slojeve i tvore planetarnu maglinu.
Kod π1 Gruis opažen je oblak materije na oko 0.9 svjetlosnih godina od zvijezde.

MM prema ESO Press Releases.

 

Updated: January 12, 2018 — 23:35
© 2018 Astronomsko društvo Orion. All Rights Reserved. Frontier Theme