PRVI USPJEŠNI TEST ZA POTVRDU EINSTEINOVE OPŠTE TEORIJE RELATIVNOSTI

ZVIJEZDA S2 ZAVRŠILA SVOJU PRVU ORBITU OKO CENTRA MLIJEČNOG PUTA

Još od 1974. godine, astronomi znaju da se u središtu naše galaksije, Mliječnog puta nalazi snažni radio izvor nazvan Sagittarius A. Središte galaksije je skriveno gustim oblacima prašine i jedino infracrvena svjetlost može da prođe. Tim uređajima opažene su hiljade zvijezda, a nekoliko desetina njih kruže oko samog centra. U nekoliko posljednjih decenija znamo da se u središtu Mliječnog puta, a i većine drugih galaksija nalazi supermasivna crna jama. Mi ju ne možemo vidjeti direktno jer i svjetlost zbog enormne gravitacije ne može izaći iz tog područja,  ali možemo pratiti indirektne efekte kao što je kruženje bliskih zvijezda kraj crne jame. Posebno je interesantna zvijezda S2 koja je upravo završila svoj dugi obilazak oko crne jame. S2 je najbliža crnoj jami i za 16 godina astronomi su mogli precizno mjeriti njeno “ponašanje”. Jer ovdje ulazi u igru Einsteinova Opšta teorija relativnosti koja se kroz orbitu S2 zvijezde može testirati. Zbog ekstremno snažnog gravitacionog polja moguće potvrditi neke od Einsteinovih postulata, nakon više od 100 godina. Centar naše galaksije je tu, na našem pragu, a kroz izučavanje ove supermasivne crne jame možemo saznati više i  o onima u drugim galaksijama.

Umjetnički prikaz kretanja zvijezde S2 oko crne jame u centru Mliječnog puta. Izvor:ESO.

 

Astronomi sa Južne evropske opservatorije koji su pratili ovu zvijezdu objavili su da je registriran gravitacioni crveni pomak. Spektralne linije zvijezde S2 su pomjerene ka dužim valovima, odnosno ka crvenom dijelu spektra. Einstein je to predvidio još prije više od 100 godina. Moćno gravitaciono polje masivne crne jame je uzrok ovom efektu. Očekuje se da bi nastavak posmatranja S2 trebao dovesti do potvrde još jednog relativističkog efekta. To je mala rotacija orbite zvijezde poznata kao Schwarzchildova precesija.

Muhamed Muminović

Updated: August 19, 2018 — 22:32
© 2018 Astronomsko društvo Orion. All Rights Reserved. Frontier Theme