Jan 20

Bliski susreti Mjeseca i Jupitera

U prvoj polovini 2024. godine na nebeskom svodu će se odigravati još jedan mini nebeski spektakl. Naime, naš voljeni Mjesec će u svom lunarnom hodu imati čak četiri bliska susreta (konjukcije) s Jupiterom aka najvećom planetom našeg Sunčevog sistema. Stoga u razdoblju od januara do aprila (ili preciznije 18. januara, 14. feburara, 13. marta i […]

Dec 18

To the Moon and Back

Dok sam razmišljao o ovoj temi, u misli mi dođoše Netflix i njihova serija Stranger Things. Sve to teče ovako; gledamo seriju, možda i najpopularniju u to vrijeme, epizode i sezone promiču nestvarno brzo, jutrom jedva ustajemo zbog neprospavanih noći i onda … najave nam petu sezonu nekada za 2024. godinu. Ljudi moji, pa ko […]

Nov 6

ŠTA JE POLARNA SVJETLOST I KAKO NASTAJE?

Polarna svjetlost je prirodni fenomen koji se uglavnom veže za veće sjeverne i južne geografske širine. Latinski nazivi su Aurora borealis (za sjevernu) i Aurora australis (za južnu) polarnu svjetlost. Inače naziv aurora potiče od imena rimske boginje zore. Sa Sunca nam stalno dolazi sunčev vjetar. Radi se o ekstremno vreloj plazmi koja se sastoji […]

Oct 27

ASTRO POSMATRANJA: POMRAČENJE MJESECA

U noći, 28 oktobra (subota) iz Bosne i Hercegovine kao i većeg dijela noćne strane naše planete, moći ćemo posmatrati djelimično pomračenje Mjeseca. Djelimično pomračenje Mjeseca dešava se kada se Zemlja nađe između Sunca i Punog Mjeseca. Pri tome naša planeta “baca” sjenu u koju Mjesec može potpuno ući ili proći njenim rubom. U ovom […]

Aug 8

Astro posmatranja: Meteorski roj Perzeidi

Kao i svakog ljeta i ovog augusta smo u prilici posmatrati Perzeide, tj. jedan od najpopularnijih meteorskih rojeva, nazvanog prema istoimenom sazviježđu. Zasigurno jedan od najraskošnijih meteorskih rojeva ili kiša, Perzeidi se pojavljuje svakog ljeta, a svoj maksimum ili vrhunac dosežu između 11. i 13. augusta svake godine. Ovog ljeta, Perzeidi će svoj peak dosegnuti […]

Jan 11

Kometa C 2022/E 3: Zelena ljepotica dolazi nam u posjetu nakon 50 000 godina

Zelena kometa C/2022 E3, koja nas je posljednji put posjetila prije 50 000 godina, ponovno se približava unutrašnjim oblastima Sunčevog sistema. Početkom februara, odnosno 2. februara 2023. godine, kometa će se približiti Zemlji na udaljenosti od 41 miliona kilometara. Ova zelena ljepotica otkrivena je početkom marta 2022. godine, od strane Frank Masci i Bryce Bolina […]

Oct 24

Posljednje ovogodišnje pomračenje Sunca

U utorak, 25. oktobra 2022. godine, iz Evrope, sjeveroistočne Afrike i centralne Azije moći će se posmatrati posljednja ovogodišnja eklipsa, odnosno pomračenje Sunca. Ovaj put je u pitanju djelimično (parcijalno) pomračenje Sunca koje će biti vidljivo i iz Bosne i Hercegovine. Kada u astronomiji govorimo o pomračenjima, tada generalno mislimo na zaklanjanje jednog (nebeskog) tijela […]

Feb 27

Najbrojnija novootkrivena grupa lutajućih planeta

Planete lutalice su (neuhvatljivi) kosmički objekti čija je masa uporediva sa masom planeta u našem Sunčevom sistemu, ali koji ne kruže oko zvijezde, već umjesto toga lutaju slobodnom putanjom. Do sada nije bilo mnogo poznatih lutajućih planeta, ali je astronomski tim (koristeći podatke nekoliko teleskopa Evropske južne opservatorije/ESO i drugih opservatorija) nedavno otkrio najmanje 70 […]

Feb 6

Stjenovite egzoplanete su egzotičnije nego što smo mislili

Nova astrogeološka studija sugerira da većina obližnjih stjenovitih egzoplaneta nije nalik bilo čemu u našem Sunčevom sistemu. Astronomi iz NSF’s NOIRLab i geolozi sa Kalifornijskog Državnog univerziteta Fresno, zajednički su napravili prve procjene vrsta stijena koje postoje na egzoplanetama, odnosno planetama koje kruže oko obližnjih zvijezda. Nakon proučavanja hemijskog sastava “zagađenih” bijelih patuljaka, zaključili su […]

Aug 31

Astronomski aspekti klimatskih promjena

Više nego ikada u periodu ljudske civilizacije aktuelna je priča o klimatskim promjenama. Ozon je bio predigra, topljenje polarnog leda dokazalo problem, a rekordna statistika vremenskih prilika i katastrofalne posljedice iz godine u godinu dokazuju da je ovaj problem veći nego ikad. Sada je već dokazano da uzrok ljudskog porijekla, međutim postoji još jedna sfera […]